เวลาเราเดินเข้าร้านคอมพิวเตอร์เพื่อเลือกซื้ออุปกรณ์จ่ายไฟหรือที่เรียกกันสั้น ๆ ว่า PSU สิ่งแรกที่พนักงานขายหรือเซียนคอมมักจะถามคือ เรามองหารุ่นที่มีป้าย 80 Plus หรือเปล่า หลายคนเห็นป้ายนี้มีหลายระดับตั้งแต่รุ่นธรรมดาไปจนถึง Titanium ก็เผลอคิดไปไกลว่าตัวเลขหรือชื่อเหรียญพวกนี้คือมาวัดพละกำลังความแรง เหมือนกับการเลือกซื้อเครื่องยนต์รถยนต์ที่ยิ่งซีซีเยอะยิ่งวิ่งเร็ว แต่ในโลกของฮาร์ดแวร์คอมพิวเตอร์ เรื่องนี้กลับเป็นหนังคนละม้วนเลยทีเดียว เพราะป้าย 80 Plus ไม่ได้การันตีเลยว่าคอมพิวเตอร์ของคุณจะเล่นเกมลื่นขึ้นหรือเปิดโปรแกรมไวขึ้นแม้แต่นิดเดียว
ความจริงแล้วตัวป้าย 80 Plus คือมาตรฐานที่ใช้บอกเรื่องความคุ้มค่าในการแปลงพลังงานไฟฟ้าต่างหาก บ้านเราดึงไฟจากปลั๊กผนังบ้านซึ่งเป็นไฟฟ้ากระแสสลับหรือ AC แต่ฮาร์ดแวร์ในเคสคอมพิวเตอร์ต้องการไฟฟ้ากระแสตรงหรือ DC เจ้าตัวจ่ายไฟนี่แหละทำหน้าที่แปลงไฟตรงนี้ แต่ในกระบวนการแปลงย่อมมีความร้อนและพลังงานที่สูญเสียไปเฉย ๆ โดยไม่ได้เอาไปใช้ประโยชน์ ถ้าตัวจ่ายไฟไม่มีประสิทธิภาพ พลังงานก็จะสูญเสียไปเยอะ ทำให้เราต้องเสียค่าไฟบ้านแพงขึ้นโดยไม่จำเป็น ป้ายนี้จึงเกิดขึ้นมาเพื่อบอกว่าอุปกรณ์ชิ้นนั้นแปลงไฟได้เนียนและเหลือน้ำทิ้งสูญเสียพละกำลังไฟฟ้าน้อยแค่ไหนต่างหาก
ถอดรหัสความต่างของแต่ละระดับความประหยัด
พอเรารู้แล้วว่ามันคือเรื่องความประหยัด ทีนี้ลองมาดูระดับของป้ายกันบ้าง เริ่มตั้งแต่รุ่นพื้นฐาน Standard ไปจนถึง Bronze, Silver, Gold, Platinum และ Titanium ตัวท็อปสุด หลายคนอาจจะสงสัยว่าแล้วมันต่างกันตรงไหน คำตอบคือมันต่างกันที่ตัวเลขเปอร์เซ็นต์ความนิ่งตอนแปลงไฟ ยิ่งระดับสูงขึ้น เช่น Gold หรือ Platinum ตัวอุปกรณ์จ่ายไฟก็จะยอมสูญเสียพลังงานน้อยมาก ๆ แถมยังเลือกใช้ชิ้นส่วนภายในเกรดพรีเมียมที่ทนความร้อนได้ดีกว่ารุ่นล่าง ๆ อีกด้วย
สมมติว่าฮาร์ดแวร์ข้างในคอมพิวเตอร์ของคุณต้องการใช้พลังงานจริง ๆ อยู่ที่ 400 วัตต์ ถ้าคุณใช้รุ่น Standard ที่มีประสิทธิภาพราว ๆ 80 เปอร์เซ็นต์ เจ้าตัวจ่ายไฟจะต้องดึงไฟจากปลั๊กบ้านจริง ๆ ประมาณ 500 วัตต์ ส่วนต่างอีก 100 วัตต์จะกลายร่างเป็นความร้อนเป่าทิ้งไปเฉย ๆ แต่ถ้าคุณขยับมาใช้รุ่น Gold ที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น ตัวเลขการดึงไฟจากปลั๊กจะลดลง ทำให้ประหยัดค่าไฟในระยะยาวได้ดีกว่าอย่างเห็นได้ชัด โดยเฉพาะคนที่เปิดคอมพิวเตอร์ใช้งานทั้งวันทั้งคืน นั่งทำงานหรือสตรีมเกมยาวนาน ความต่างตรงนี้จะสะท้อนออกมาในบิลค่าไฟฟ้าสิ้นเดือนแน่นอน
เลือกให้ฉลาดไม่ต้องจ่ายแพงเกินความจำเป็น
ถึงตรงนี้หลายคนอาจจะรีบพุ่งตัวไปเล็งรุ่น Titanium ตัวท็อปสุดเพราะคิดว่าดีที่สุด แต่เดี๋ยวก่อนครับ การเลือกซื้ออุปกรณ์พวกนี้ต้องดูงบประมาณและความคุ้มค่าในชีวิตจริงด้วย สำหรับเกมเมอร์ทั่วไปหรือคนที่ใช้คอมพิวเตอร์ทำงานเอกสาร ท่องเว็บ เล่นเกมบ้างเป็นบางเวลา รุ่นระดับ Bronze หรือ Gold ก็ถือว่าตอบโจทย์ความคุ้มค่าและมีความปลอดภัยสูงมากแล้ว เพราะราคาค่าตัวไม่ได้กระโดดสูงจนเกินไปแถมยังช่วยเซฟค่าไฟได้พอสมควรในแต่ละเดือน
ข้อควรระวังอีกอย่างที่มือืใหม่มักพลาดกันบ่อยคือ การไปโฟกัสแต่ป้าย 80 Plus จนลืมดูวัตต์รวมที่แท้จริงและการจ่ายไฟราง 12 โวลต์ ซึ่งเป็นหัวใจหลักในการเลี้ยงการ์ดจอและซีพียูรุ่นใหม่ ๆ ต่อให้คุณซื้อรุ่นระดับ Titanium ตัวแพงหูฉี่ แต่ถ้าซื้อขนาดวัตต์มาน้อยเกินไปจนไม่พอรับภาระเวลาการ์ดจอทำงานหนัก คอมพิวเตอร์ก็อาจจะดับกลางอากาศหรือรีสตาร์ทเองได้อยู่ดี ดังนั้นหลักการเลือกที่ถูกต้องคือต้องดูวัตต์ให้พอกับสเปกเครื่องก่อน แล้วค่อยมองหาป้าย 80 Plus เพื่อเป็นตัวช่วยการันตีเรื่องความประหยัดไฟและความทนทานของอุปกรณ์ภายใน
สรุปง่าย ๆ ก็คือ ป้าย 80 Plus เปรียบเสมือนฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5 บนเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านเรา ไม่ได้ทำให้ตู้เย็นเย็นขึ้นหรือแอร์เย็นฉ่ำขึ้น แต่ช่วยให้เรามั่นใจว่าเครื่องใช้ไฟฟ้านั้นกินไฟน้อยและไม่กินไฟทิ้งขว้างโดยเปล่าประโยชน์ การลงทุนกับตัวจ่ายไฟที่มีมาตรฐานดีจึงเป็นการซื้อความปลอดภัยให้กับฮาร์ดแวร์ราคาแพงนับหมื่นในเคสของเรา มากกว่าการมองหาความแรงแบบที่หลายคนเข้าใจผิดกัน แล้วตัวจ่ายไฟในเครื่องของคุณตอนนี้ เป็นรุ่นระดับไหนและกินไฟดุเดือดแค่ไหนกันบ้าง
