เวลาที่เรากำลังทำความสะอาดคอมพิวเตอร์หรือถอดเปลี่ยนซิลิโคนระบายความร้อน สิ่งหนึ่งที่มักจะสร้างความตกใจให้เสมอคือขาพลาสติกตัวล็อกซิงค์ซีพียูเจ้ากรรมดันกรอบและหักคามือขึ้นมาดื้อ ๆ ด้วยความที่พลาสติกผ่านความร้อนมานานหลายปีจนเปราะบาง ทำให้หลายคนคิดว่างานนี้คงต้องเสียเงินซื้อชุดระบายความร้อนชุดใหม่ยกชุดเพื่อแก้ปัญหา แต่ความจริงแล้วเราสามารถ DIY ซ่อมแซมด้วยตัวเองได้ในงบหลักหน่วยโดยไม่ต้องเปลี่ยนอุปกรณ์ชิ้นใหญ่เลยสักนิดเดียว
รู้จักปัญหาและเตรียมอุปกรณ์ให้พร้อมก่อนลุย
สาเหตุที่ขาพลาสติกพวกนี้ชอบหักเป็นเพราะเนื้อพลาสติกโดนความร้อนสะสมจากการทำงานของซีพียูเป็นเวลานานจนสูญเสียความยืดหยุ่นและกรอบแตกหักได้ง่ายเวลาโดนงัด อุปกรณ์ที่เราต้องเตรียมเพื่อแก้ปัญหานี้ไม่มีอะไรซับซ้อนเลย แค่เดินทางไปร้านขายวัสดุก่อสร้างหรือร้านน็อตใกล้บ้านแล้วบอกขอซื้อน็อตสแตนเลสขนาดที่พอดีกับรูยึดบนเมนบอร์ด พร้อมด้วยแหวนรองพลาสติกและน็อตตัวเมียรวมมูลค่าไม่เกิน 5 บาทต่อจุด เลือกใช้วัสดุสแตนเลสเพราะทนความร้อนได้ดีและไม่เกิดสนิมเมื่อใช้งานในระยะยาว
ขั้นตอนถอดเมนบอร์ดและประกอบน็อตแทนที่
ขั้นตอนการทำเราจำเป็นต้องถอดเมนบอร์ดออกมาจากเคสคอมพิวเตอร์เสียก่อน เพื่อความปลอดภัยและป้องกันไม่ให้ไขควงพลาดไปโดนลายวงจรบนบอร์ดเสียหาย เริ่มจากการถอดปลั๊กไฟทุกเส้นแล้วยกเมนบอร์ดวางบนกล่องโฟมหรือแผ่นรองกันกระแทก จากนั้นให้ถอดโครงพลาสติกตัวเดิมที่หักออกให้หมด ทำความสะอาดคราบฝุ่นบริเวณรอบซ็อกเก็ตให้เรียบร้อย นำน็อตสแตนเลสที่เราเตรียมไว้สอดจากด้านหลังเมนบอร์ดทะลุขึ้นมาด้านหน้า โดยรองด้วยแหวนพลาสติกเพื่อป้องกันไม่ให้น็อตเหล็กไปสัมผัสกับลายทองแดงบนแผงวงจรโดยตรง ซึ่งขั้นตอนนี้ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษเพื่อไม่ให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจรตอนเปิดเครื่องใช้งาน
เทคนิคขันน็อตให้แน่นพอดีโดยไม่ทำบอร์ดคด
เมื่อสอดน็อตขึ้นมาแล้วให้นำซิงค์ระบายความร้อนวางครอบลงไปตามตำแหน่งเดิม สวมแหวนรองด้านบนแล้วขันน็อตตัวเมียลงไปทีละนิดสลับกันในลักษณะกากบาทเหมือนกับการขันล้อรถยนต์ จุดสำคัญคืออย่าขันให้แน่นจนเกินกำลังมือ เพราะแรงกดที่มากเกินไปอาจทำให้แผ่นพีซีบีของเมนบอร์ดโก่งงอหรือซีพียูได้รับความเสียหาย ขันแค่พอรู้สึกว่าซิงค์ประกบแนบสนิทกับตัวกระดองซีพียูและไม่มีอาการโยกเยกก็เพียงพอแล้ว จากนั้นให้ตรวจสอบความเรียบร้อยอีกรอบว่าพัดลมสามารถหมุนได้ปกติไม่มีสายไฟเส้นไหนเข้าไปติดขัด
ทดสอบอุณหภูมิและความแข็งแรงหลังซ่อม
หลังจากประกอบเมนบอร์ดกลับเข้าเคสและเสียบสายไฟทุกอย่างเรียบร้อยแล้ว ให้ลองเปิดเครื่องเข้าหน้าไบออสเพื่อเช็คอุณหภูมิรอบเดินเบาของซีพียูก่อนเป็นอันดับแรก สังเกตดูว่าความร้อนลดลงมาอยู่ในเกณฑ์ปกติหรือไม่ ถ้าอุณหภูมินิ่งและพัดลมทำงานเสียงเงียบแสดงว่าการแปลงขาซิงค์ด้วยน็อตสแตนเลสของเราประสบความสำเร็จแล้ว จากนั้นค่อยเข้าสู่ระบบปฏิบัติการเพื่อรันโปรแกรมทดสอบความเครียดฮาร์ดแวร์ดูสักรอบ ช่วยยืนยันว่าแรงกดจากน็อต DIY สามารถถ่ายเทความร้อนได้ดีเทียบเท่าของเดิมจากโรงงานเลยทีเดียว
ข้อควรระวังและทางเลือกในระยะยาว
แม้ว่าการใช้น็อตสแตนเลสจะเป็นวิธีแก้ขัดที่ประหยัดและแข็งแรงทนทานมาก แต่ก็มีข้อควรระวังคือเวลาที่เราต้องการถอดซิงค์ออกมาทาซิลิโคนใหม่ในอนาคต จะต้องคอยจับน็อตด้านหลังไม่ให้หมุนตามเวลาไขน็อตตัวเมียออก วิธีนี้จึงเหมาะกับคนที่มีงบจำกัดหรือต้องการยืดอายุการใช้งานฮาร์ดแวร์ตัวเก่าให้คุ้มค่าที่สุดก่อนที่จะอัปเกรดครั้งใหญ่ในอนาคต ประสิทธิภาพในการระบายความร้อนไม่ได้ลดลงเลยแถมยังแน่นหนากว่าขาพลาสติกเดิมที่ชอบหักกรอบเสียอีก หากคอมพิวเตอร์ของคุณกำลังประสบปัญหาขาซิงค์หักอยู่ตอนนี้ คุณสนใจจะลองใช้วิธีน็อตสแตนเลสนี้แก้ปัญหาดูก่อนหรือจะตัดสินใจซื้อชุดระบายความร้อนชุดใหม่ไปเลยดีกว่ากัน
